Η γοναλγία (Άλγος ή πόνος του γόνατος) είναι ένα κοινό πρόβλημα μεταξύ των ενηλίκων και σχετίζεται συχνότερα με τη γενική φθορά από καθημερινές δραστηριότητες όπως το περπάτημα, το λύγισμα, η ορθοστασία και η ανύψωση βάρους. Οι αθλητές που τρέχουν ή παίζουν αθλήματα που περιλαμβάνουν άλματα ή γρήγορη περιστροφή είναι επίσης πιο πιθανό να εμφανίσουν πόνο στο γόνατο και προβλήματα. Αλλά είτε ο πόνος στο γόνατο ενός ατόμου προκαλείται από γήρανση ή από τραυματισμό, μπορεί να είναι ενοχλητικός και ακόμη και εξουθενωτικός σε ορισμένες περιπτώσεις.
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
Οι πιο συχνές αιτίες πόνου στο γόνατο σχετίζονται με τη γήρανση, τον τραυματισμό ή την επαναλαμβανόμενη πίεση στο γόνατο.
Τα κοινά προβλήματα στο γόνατο περιλαμβάνουν διάστρεμμα ή τέντωμα των συνδέσμων, ρήξεις χόνδρου, τενοντίτιδα και αρθρίτιδα.
Η διάγνωση τραυματισμού ή προβλήματος στο γόνατο περιλαμβάνει ιατρική εξέταση και συνήθως τη χρήση διαγνωστικής διαδικασίας(ών) όπως ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία, αξονική τομογραφία ή αρθροσκόπηση.
Τόσο οι μη χειρουργικές όσο και οι χειρουργικές θεραπευτικές επιλογές είναι διαθέσιμες για τη θεραπεία της γοναλγίας και των προβλημάτων στο γόνατο ανάλογα με τον τύπο και τη σοβαρότητα της πάθησης.
Σύντομη ανατομία του γόνατος
Το γόνατο είναι μια ευάλωτη άρθρωση που φέρει μεγάλη πίεση από καθημερινές δραστηριότητες, όπως το σήκωμα βάρους και το γονάτισμα, και από δραστηριότητες υψηλής πίεσης, όπως το τζόκινγκ και η αεροβική.
Το γόνατο σχηματίζεται από τα ακόλουθα μέρη:
• Οστό της κνήμης.
• Μηριαίο οστό.
• Επιγονάτιδα.
Κάθε άκρο του οστού καλύπτεται με ένα στρώμα χόνδρου που απορροφά τους κραδασμούς και προστατεύει το γόνατο. Βασικά, το γόνατο είναι η σύνδεση απο 2 μακριά οστά των ποδιών που συγκρατούνται μεταξύ τους από τους μύες, τους συνδέσμους και τους τένοντες.
Υπάρχουν 2 ομάδες μυών που εμπλέκονται στο γόνατο, συμπεριλαμβανομένων των τετρακέφαλων μυών (βρίσκονται στο μπροστινό μέρος των μηρών), που εκτείνουν το γόνατο και των μυών των οπισθίων μηριαίων (βρίσκονται στο πίσω μέρος του μηρού), που λυγίζουν το γόνατο.
Οι τένοντες είναι σκληρά κορδόνια ιστού που συνδέουν τους μύες με τα οστά. Οι σύνδεσμοι είναι ελαστικές ζώνες ιστού που συνδέουν το οστό με οστό. Μερικοί σύνδεσμοι στο γόνατο παρέχουν σταθερότητα και προστασία των αρθρώσεων, ενώ άλλοι σύνδεσμοι περιορίζουν την κίνηση της κνήμης προς τα εμπρός και προς τα πίσω.
Ποιες είναι μερικές κοινές παθήσεις στο γόνατο;
Πολλές παθήσεις στο γόνατο είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας γήρανσης και της συνεχούς φθοράς και πίεσης στην άρθρωση του γόνατος (όπως η αρθρίτιδα). Άλλες παθήσεις στο γόνατο είναι αποτέλεσμα τραυματισμού ή ξαφνικής κίνησης που καταπονεί το γόνατο.
Οι πιο κοινές παθήσεις στο γόνατο περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
• Διάστρεμμα ή τέντωμα των συνδέσμων και/ή των μυών του γόνατος. Ένα διάστρεμμα ή τέντωμα συνδέσμου ή μυός του γόνατος προκαλείται συνήθως από ένα χτύπημα στο γόνατο ή μια ξαφνική συστροφή του γόνατος. Τα συμπτώματα συχνά περιλαμβάνουν πόνο, πρήξιμο και δυσκολία στο περπάτημα.
• Σκισμένος χόνδρος. Το τραύμα στο γόνατο μπορεί να σχίσει τους μηνίσκους (μαξιλάρια συνδετικού ιστού που λειτουργούν ως αμορτισέρ και επίσης ενισχύουν τη σταθερότητα). Σχισίματα χόνδρου μπορεί συχνά να συμβούν με διαστρέμματα. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση ενός νάρθηκα κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας για την προστασία του γόνατος από περαιτέρω τραυματισμό. Μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της ρήξης.
• Τενοντίτιδα. Η φλεγμονή των τενόντων μπορεί να προκύψει από υπερβολική χρήση ενός τένοντα κατά τη διάρκεια ορισμένων δραστηριοτήτων όπως το τρέξιμο, το άλμα ή το ποδήλατο. Η τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα ονομάζεται γόνατο άλτη. Αυτό συμβαίνει συχνά με αθλήματα, όπως το μπάσκετ, όπου η δύναμη του χτυπήματος στο έδαφος μετά από ένα άλμα καταπονεί τον τένοντα.
• Αρθρίτιδα. Η οστεοαρθρίτιδα είναι ο πιο κοινός τύπος αρθρίτιδας που επηρεάζει το γόνατο. Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική διαδικασία όπου ο χόνδρος στην άρθρωση σταδιακά φθείρεται. Συχνά επηρεάζει μεσήλικες και ηλικιωμένους. Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να προκληθεί από υπερβολική πίεση στην άρθρωση, όπως επαναλαμβανόμενο τραυματισμό ή υπερβολικό βάρος. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί επίσης να επηρεάσει τα γόνατα προκαλώντας φλεγμονή της άρθρωσης και καταστρέφοντας τον χόνδρο του γόνατος. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα συχνά προσβάλλει άτομα σε μικρότερη ηλικία από την οστεοαρθρίτιδα.
Πώς διαγιγνώσκονται οι παθήσεις στο γόνατο;
Εκτός από το πλήρες ιατρικό ιστορικό και τη φυσική εξέταση, άλλες εξετάσεις για παθήσεις στο γόνατο μπορεί να περιλαμβάνουν:
• Ακτινογραφία. Αυτή η δοκιμή χρησιμοποιεί αόρατες δέσμες ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας για να κάνει εικόνες εσωτερικών ιστών, οστών και οργάνων σε φιλμ.
• Απεικόνιση μαγνητικού τομογράφου (MRI). Αυτή η δοκιμή χρησιμοποιεί μεγάλους μαγνήτες, ραδιοσυχνότητες και έναν υπολογιστή για να κάνει λεπτομερείς εικόνες οργάνων και δομών μέσα στο σώμα. μπορεί συχνά να καθορίσει βλάβη ή ασθένεια σε έναν περιβάλλοντα σύνδεσμο ή μυ.
• Αξονική τομογραφία. Αυτό το τεστ χρησιμοποιεί ακτίνες Χ και τεχνολογία υπολογιστή για τη δημιουργία οριζόντιων ή αξονικών εικόνων (που συχνά ονομάζονται φέτες) του σώματος. Μια αξονική τομογραφία δείχνει λεπτομερείς εικόνες οποιουδήποτε μέρους του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των οστών, των μυών, του λίπους και των οργάνων. Οι αξονικές τομογραφίες είναι πιο λεπτομερείς από τις απλές ακτινογραφίες.
• Αρθροσκόπηση. Μια ελάχιστα επεμβατική διαγνωστική και θεραπευτική διαδικασία που χρησιμοποιείται για παθήσεις μιας άρθρωσης. Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιεί έναν μικρό, φωτισμένο, οπτικό σωλήνα (αρθροσκόπιο), ο οποίος εισάγεται στην άρθρωση μέσω μιας μικρής τομής στην άρθρωση. Οι εικόνες του εσωτερικού της άρθρωσης προβάλλονται σε μια οθόνη. χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση τυχόν εκφυλιστικών ή αρθριτικών αλλαγών στην άρθρωση. για την ανίχνευση ασθενειών και όγκων των οστών. για τον προσδιορισμό της αιτίας του πόνου και της φλεγμονής των οστών.
• Σπινθηρογράφημα. Μια τεχνική πυρηνικής απεικόνισης που χρησιμοποιεί πολύ μικρή ποσότητα ραδιενεργού υλικού, το οποίο εγχέεται στην κυκλοφορία του αίματος του ασθενούς για να ανιχνευθεί από έναν σαρωτή. Αυτή η εξέταση δείχνει τη ροή του αίματος στα οστά και τη δραστηριότητα των κυττάρων μέσα στο οστό.
Θεραπεία για τις παθήσεις του γόνατος
Εάν οι αρχικές μέθοδοι θεραπείας δεν παρέχουν ανακούφιση και οι ακτινογραφίες δείχνουν καταστροφή της άρθρωσης, ο ορθοπαιδικός μπορεί να συστήσει ολική αρθροπλαστική για το γόνατο, που αναφέρεται επίσης ως αντικατάσταση γόνατος.