Τι είναι η σκολίωση;
Η σπονδυλική στήλη αποτελείται από μια στοίβα ορθογώνιων δομικών στοιχείων που ονομάζονται σπόνδυλοι. Όταν παρατηρείται από πίσω, η σπονδυλική στήλη φαίνεται κανονικά ευθεία. Ωστόσο, μια σπονδυλική στήλη που επηρεάζεται από σκολίωση είναι κυρτή – συχνά εμφανίζεται σαν S ή C – με μια περιστροφή των σπονδύλων. Αυτή η καμπυλότητα δίνει την εμφάνιση ότι το άτομο γέρνει προς τη μία πλευρά.
Η σκολίωση προσδιορίζεται όταν η καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης είναι 10 μοίρες ή μεγαλύτερη σε μια ακτινογραφία. Η καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης από σκολίωση μπορεί να εμφανιστεί στη δεξιά ή αριστερή πλευρά της σπονδυλικής στήλης ή και στις δύο πλευρές σε διαφορετικά τμήματα. Τόσο η θωρακική (μέση) όσο και η οσφυϊκή (κάτω) σπονδυλική στήλη μπορεί να επηρεαστούν από τη σκολίωση. Η σκολίωση είναι ένας τύπος παραμόρφωσης της σπονδυλικής στήλης.
Σε περισσότερο από το 80 τοις εκατό των περιπτώσεων, η αιτία της σκολίωσης είναι άγνωστη – μια κατάσταση που ονομάζεται ιδιοπαθής σκολίωση. Σε άλλες περιπτώσεις, η σκολίωση μπορεί να αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα εκφυλισμού των δίσκων της σπονδυλικής στήλης, όπως παρατηρείται με την αρθρίτιδα, την οστεοπόρωση ή ως μια κληρονομική πάθηση που τείνει να εμφανίζεται σε οικογένειες.
Ποιοι είναι οι διαφορετικοί τύποι σκολίωσης;
- Συγγενής Σκολίωση
Στη συγγενή σκολίωση, η καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης αναπτύσσεται λόγω των κακοσχηματισμένων σπονδύλων. Η διάγνωση της συγγενούς σκολίωσης μπορεί να γίνει στην πρώιμη βρεφική ηλικία εάν υπάρχουν εξωτερικά σημάδια, αλλά πολλές περιπτώσεις διαγιγνώσκονται αργότερα στην παιδική ηλικία.
Καθώς το παιδί μεγαλώνει, η σκολίωση μπορεί να επιδεινωθεί και να αναπτυχθούν ασυμμετρίες στο σώμα. Τυπικά, η συγγενής σκολίωση αντιμετωπίζεται με μια προσέγγιση «προσέξτε και περιμένετε». Η χειρουργική επέμβαση εξετάζεται μόνο εάν μια καμπύλη επιδεινώνεται σαφώς και το παιδί αντιμετωπίζει συνεχή παραμόρφωση και κίνδυνο μελλοντικού πόνου.
- Ιδιοπαθής Σκολίωση
Γιατροί, νοσηλευτές και επιστήμονες μελετούν τη φυσική ιστορία και τη γενετική της σκολίωσης για δεκαετίες, αλλά μέχρι σήμερα, η αιτία της ιδιοπαθούς σκολίωσης είναι ακόμα άγνωστη. Γνωρίζουμε όμως ότι ο πιο συνηθισμένος χρόνος για την ανάπτυξη της ιδιοπαθούς σκολίωσης είναι στην έναρξη της εφηβείας ή περίπου στην ηλικία των 10 ετών. Γνωρίζουμε επίσης ότι η ανάπτυξη μπορεί να την επιδεινώσει και θα πρέπει να ανησυχούμε περισσότερο για τη σκολίωση σε ένα παιδί που έχει σημαντική ανάπτυξη.
Όταν διαγιγνώσκεται σε παιδιά 2 ετών ή μικρότερα, αυτός ο τύπος σκολίωσης ονομάζεται βρεφική ιδιοπαθής σκολίωση.
- Νευρομυϊκή σκολίωση
Ένα παιδί με υποκείμενη νευρομυϊκή πάθηση διατρέχει υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξει σκολίωση. Μια ευθεία σπονδυλική στήλη απαιτεί φυσιολογική μυϊκή ισορροπία και δύναμη στον κορμό. Σε καταστάσεις όπως η εγκεφαλική παράλυση, η δισχιδής ράχη και η μυϊκή δυστροφία, οι μύες είναι συχνά αδύναμοι και μη ισορροπημένοι, οδηγώντας στην ανάπτυξη καμπυλότητας της σπονδυλικής στήλης.
Σε ένα παιδί με νευρομυϊκή σκολίωση δίνεται η επιλογή να φορέσει έναν νάρθηκα σκολίωσης που μπορεί να επιβραδύνει ή να αποτρέψει την επιδείνωση της κατάστασης. Η χειρουργική επέμβαση προσφέρεται όταν η καμπύλη έχει φτάσει στο σημείο καμπής των 50 μοιρών. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι καμπύλες θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται, οδηγώντας σε προοδευτική ανισορροπία του κορμού. Πέρα από τις 80 μοίρες, αναπτύσσονται αναπνευστικές προκλήσεις καθώς μειώνεται ο χώρος για τους πνεύμονες.
Ποια είναι τα συμπτώματα της σκολίωσης;
Τα παρακάτω είναι τα πιο κοινά συμπτώματα της σκολίωσης. Ωστόσο, κάθε άτομο μπορεί να εμφανίσει διαφορετικά συμπτώματα. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Διαφορά στο ύψος των ώμων
- Το κεφάλι δεν είναι κεντραρισμένο με το υπόλοιπο σώμα
- Διαφορά στο ύψος ή τη θέση του ισχίου
- Διαφορά στο ύψος ή τη θέση της ωμοπλάτης
- Όταν στέκεστε ίσια, διαφορά στον τρόπο που κρέμονται τα χέρια δίπλα στο σώμα
- Όταν σκύβετε προς τα εμπρός, τα πλαϊνά της πλάτης φαίνονται διαφορετικά σε ύψος
- Προβολή ή ασυμμετρία στα πλευρά που φαίνεται από μπροστά ή πίσω
Τα συμπτώματα της σκολίωσης μπορεί να μοιάζουν με άλλες παθήσεις ή παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης ή μπορεί να είναι αποτέλεσμα τραυματισμού ή μόλυνσης. Πάντα να συμβουλεύεστε το γιατρό σας για διάγνωση.
Τα συμπτώματα που δεν συνδέονται συνήθως με την ιδιοπαθή σκολίωση είναι πόνος στην πλάτη, πόνος στα πόδια και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου και της ουροδόχου κύστης. Εάν ένα άτομο εμφανίζει τέτοιου είδους συμπτώματα, χρειάζεται άμεση περαιτέρω ιατρική αξιολόγηση από γιατρό για να προσδιορίσει την αιτία των συμπτωμάτων.
Πώς γίνεται η διάγνωση της σκολίωσης;
Η έγκαιρη ανίχνευση της σκολίωσης είναι πιο σημαντική για την επιτυχή θεραπεία. Εκτός από το πλήρες ιατρικό ιστορικό και τη φυσική εξέταση, η ακτινογραφία είναι το κύριο διαγνωστικό εργαλείο για τη σκολίωση. Κατά την καθιέρωση της διάγνωσης της σκολίωσης, ο γιατρός μετρά τον βαθμό καμπυλότητας της σπονδυλικής στήλης στην ακτινογραφία.
Οι ακόλουθες πρόσθετες διαγνωστικές διαδικασίες μπορούν να εκτελεστούν για μη ιδιοπαθείς καμπυλότητες, άτυπα μοτίβα καμπυλών ή συγγενή σκολίωση:
- Μαγνητική τομογραφία MRI. Αυτή η διαγνωστική διαδικασία χρησιμοποιεί έναν συνδυασμό μεγάλων μαγνητών και υπολογιστή για να παράγει λεπτομερείς εικόνες οργάνων και δομών μέσα στο σώμα.
- Αξονική τομογραφία. Αυτή η διαδικασία διαγνωστικής απεικόνισης χρησιμοποιεί έναν συνδυασμό ακτίνων Χ και τεχνολογίας υπολογιστή για την παραγωγή οριζόντιων ή αξονικών εικόνων (που συχνά ονομάζονται φέτες) του σώματος. Μια αξονική τομογραφία δείχνει λεπτομερείς εικόνες οποιουδήποτε μέρους του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των οστών, των μυών, του λίπους και των οργάνων. Οι αξονικές τομογραφίες είναι πιο λεπτομερείς από τις γενικές ακτινογραφίες.
Πώς αντιμετωπίζεται η σκολίωση;
Ο στόχος της θεραπείας είναι να σταματήσει την εξέλιξη της καμπύλης και να αποτρέψει την παραμόρφωση. Η παρατήρηση και οι επαναλαμβανόμενες εξετάσεις – που αναφέρονται επίσης ως η προσέγγιση «παρακολουθήστε και περιμένετε» – μπορεί να είναι απαραίτητες για να καθοριστεί εάν η σπονδυλική στήλη συνεχίζει να καμπυλώνει. Αυτά χρησιμοποιούνται όταν ένα άτομο έχει καμπύλη που είναι μικρότερη από 20 μοίρες και το οποίο εξακολουθεί να αυξάνεται.
Για τα ενεργά αναπτυσσόμενα παιδιά με καμπύλες σκολίωσης μεταξύ 20 και 50 μοιρών, συνιστάται η χρήση ενός εξωτερικού νάρθηκα κορμού, ή TLSO, ο οποίος φοριέται για προκαθορισμένο αριθμό ωρών. Ο νάρθηκας ασκεί διορθωτική πίεση στην αναπτυσσόμενη σπονδυλική στήλη, αποτρέποντας περαιτέρω επιδείνωση της σκολίωσης.
Η χειρουργική επέμβαση είναι μια συνιστώμενη θεραπευτική επιλογή για ένα παιδί με σοβαρή σκολίωση ή με καμπύλη που έχει επιδεινωθεί σε περισσότερους από 50 μοίρες.
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ
Η σκολίωση συχνά διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά στα παιδιά, αλλά η θεραπεία και η παρακολούθηση μπορεί να είναι δια βίου.
Η έγκαιρη παρέμβαση αποφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα κατά τη θεραπεία της σκολίωσης.
Τα κοινά σημάδια της σκολίωσης περιλαμβάνουν τη διαφορά στο ύψος των ώμων όταν το βλέπουμε από την πλάτη, ένα κεφάλι που δεν είναι κεντραρισμένο με το υπόλοιπο σώμα ή μια διαφορά στο ύψος ή τη θέση του ισχίου.
Η σκολίωση συνήθως δεν προκαλεί πόνο.
Ο νάρθηκας είναι μια κοινή θεραπεία για τη σκολίωση, αλλά σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση.