Η αρθρίτιδα και άλλες ρευματικές παθήσεις είναι κοινές καταστάσεις που προκαλούν πόνο, οίδημα και περιορισμένη κίνηση. Επηρεάζουν τις αρθρώσεις και τους συνδετικούς ιστούς γύρω από το σώμα.
Αρθρίτιδα σημαίνει ερυθρότητα και οίδημα (φλεγμονή) μιας άρθρωσης. Μια άρθρωση είναι το σημείο όπου συναντώνται 2 ή περισσότερα οστά. Υπάρχουν περισσότερες από 100 διαφορετικές ασθένειες αρθρίτιδας. Οι ρευματικές παθήσεις περιλαμβάνουν οποιαδήποτε πάθηση που προκαλεί πόνο, δυσκαμψία και πρήξιμο σε αρθρώσεις, μύες, τένοντες, συνδέσμους ή οστά. Η αρθρίτιδα είναι συνήθως συνεχιζόμενη (χρόνια).
Η αρθρίτιδα και άλλες ρευματικές παθήσεις είναι πιο συχνές στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Συχνά συνδέονται επίσης με τα γηρατειά. Αλλά επηρεάζουν ανθρώπους όλων των ηλικιών.
Οι 2 πιο κοινές μορφές αρθρίτιδας είναι:
Οστεοαρθρίτιδα. Αυτός είναι ο πιο κοινός τύπος αρθρίτιδας. Είναι μια χρόνια ασθένεια των αρθρώσεων, ιδιαίτερα των αρθρώσεων του γόνατος, του ισχίου και της σπονδυλικής στήλης που φέρουν βάρος. Καταστρέφει την επικάλυψη στα άκρα των οστών (χόνδρο) και στενεύει τον χώρο της άρθρωσης. Μπορεί επίσης να προκαλέσει υπερανάπτυξη των οστών, οστικά σπιρούνια και μειωμένη λειτουργία. Εμφανίζεται στους περισσότερους ανθρώπους καθώς μεγαλώνουν. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε νεαρά άτομα λόγω τραυματισμού ή υπερβολικής χρήσης.
Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Αυτή είναι μια φλεγμονώδης νόσος των επενδύσεων των αρθρώσεων. Η φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει όλες τις αρθρώσεις. Μπορεί επίσης να επηρεάσει όργανα όπως η καρδιά ή οι πνεύμονες.
Άλλες μορφές αρθρίτιδας ή σχετικών διαταραχών περιλαμβάνουν:
Αρθρίτιδα. Αυτή η κατάσταση προκαλεί τη συσσώρευση κρυστάλλων ουρικού οξέος σε μικρές αρθρώσεις, όπως το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Προκαλεί πόνο και φλεγμονή.
Λύκος. Αυτή είναι μια χρόνια αυτοάνοση διαταραχή. Προκαλεί περιόδους φλεγμονής και βλάβης σε αρθρώσεις, τένοντες και όργανα.
Σκληρόδερμα. Αυτή η αυτοάνοση ασθένεια προκαλεί πάχυνση και σκλήρυνση του δέρματος και άλλων συνδετικών ιστών στο σώμα.
Αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα. Αυτή η ασθένεια προκαλεί την ανάπτυξη των οστών της σπονδυλικής στήλης μαζί. Μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή σε άλλα μέρη του σώματος. Μπορεί να επηρεάσει τους ώμους, τους γοφούς, τα πλευρά και τις μικρές αρθρώσεις των χεριών και των ποδιών.
Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα (ΝΙΑ) ή νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα (JRA). Αυτή είναι μια μορφή αρθρίτιδας στα παιδιά που προκαλεί φλεγμονή και δυσκαμψία των αρθρώσεων. Τα παιδιά συχνά ξεπερνούν το JRA. Αλλά μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη των οστών σε ένα παιδί που μεγαλώνει.
Τι προκαλεί την αρθρίτιδα;
Η αιτία εξαρτάται από τον τύπο της αρθρίτιδας. Η οστεοαρθρίτιδα προκαλείται από τη φθορά της άρθρωσης με την πάροδο του χρόνου ή λόγω υπερβολικής χρήσης. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο λύκος και το σκληρόδερμα προκαλούνται από το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος που επιτίθεται στους ίδιους τους ιστούς του σώματος. Η ουρική αρθρίτιδα προκαλείται από τη συσσώρευση κρυστάλλων στις αρθρώσεις. Ορισμένες μορφές αρθρίτιδας μπορεί να συνδέονται με γονίδια. Τα άτομα με γενετικό δείκτη HLA-B27 έχουν υψηλότερο κίνδυνο αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας. Για ορισμένες άλλες μορφές αρθρίτιδας, η αιτία δεν είναι γνωστή.
Ποιοι κινδυνεύουν από αρθρίτιδα;
Μερικοί παράγοντες κινδύνου για αρθρίτιδα που δεν μπορούν να αποφευχθούν ή να αλλάξουν περιλαμβάνουν:
Ηλικία. Όσο μεγαλύτερος είσαι, τόσο πιο πιθανό είναι να έχεις αρθρίτιδα.
Φύλο. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να έχουν αρθρίτιδα από τους άνδρες.
Κληρονομικότητα. Ορισμένοι τύποι αρθρίτιδας συνδέονται με ορισμένα γονίδια.
Οι παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αποφευχθούν ή να αλλάξουν περιλαμβάνουν:
Βάρος. Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία μπορεί να βλάψει τις αρθρώσεις των γονάτων σας. Αυτό μπορεί να τους κάνει πιο πιθανό να αναπτύξουν οστεοαρθρίτιδα.
Βλάβη. Μια άρθρωση που έχει υποστεί βλάβη από τραυματισμό είναι πιο πιθανό να αναπτύξει αρθρίτιδα σε κάποιο σημείο.
Μόλυνση. Η αντιδραστική αρθρίτιδα μπορεί να επηρεάσει τις αρθρώσεις μετά από μόλυνση.
Η εργασία μας. Η εργασία που περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες κάμψεις ή οκλαδόν μπορεί να οδηγήσει σε αρθρίτιδα του γόνατος.
Ποια είναι τα συμπτώματα της αρθρίτιδας;
Τα συμπτώματα κάθε ατόμου μπορεί να διαφέρουν. Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Πόνος σε 1 ή περισσότερες αρθρώσεις που δεν υποχωρεί ή επανέρχεται
Ζεστασιά και ερυθρότητα σε 1 ή περισσότερες αρθρώσεις
Πρήξιμο σε 1 ή περισσότερες αρθρώσεις
Δυσκαμψία σε 1 ή περισσότερες αρθρώσεις
Πρόβλημα μετακίνησης 1 ή περισσότερων αρθρώσεων με κανονικό τρόπο
Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με άλλες καταστάσεις υγείας. Συνιστάται να επισκέπτεστε πάντα τον γιατρό σας για διάγνωση.
Πώς γίνεται η διάγνωση της αρθρίτιδας;
Ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης θα λάβει το ιατρικό ιστορικό σας και θα σας κάνει μια φυσική εξέταση. Μπορούν επίσης να γίνουν δοκιμές. Αυτές περιλαμβάνουν εξετάσεις αίματος όπως:
Δοκιμή αντιπυρηνικών αντισωμάτων (ANA). Αυτό ελέγχει τα επίπεδα αντισωμάτων στο αίμα.
Πλήρης εξέταση αίματος (CBC). Αυτό ελέγχει εάν τα επίπεδα λευκών αιμοσφαιρίων, ερυθρών αιμοσφαιρίων και αιμοπεταλίων είναι φυσιολογικά.
Κρεατινίνη. Αυτή η εξέταση ελέγχει για νεφρική νόσο.
Ρυθμός καθίζησης. Αυτή η εξέταση μπορεί να βρει φλεγμονή.
Αιματοκρίτης. Αυτή η εξέταση μετρά τον αριθμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Δοκιμές αντισωμάτων RF (ρευματοειδής παράγοντας) και CCP (κυκλικό κιτρουλινωμένο πεπτίδιο). Αυτά μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Μπορούν επίσης να αξιολογήσουν πόσο σοβαρή είναι η ασθένεια.
Αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων. Αυτό ελέγχει το επίπεδο των λευκών αιμοσφαιρίων στο αίμα σας.
Ουρικό οξύ. Αυτό βοηθά στη διάγνωση της ουρικής αρθρίτιδας.
Μπορούν να γίνουν και άλλες εξετάσεις, όπως:
Κοινή αναρρόφηση (αρθροκέντηση). Ένα μικρό δείγμα αρθρικού υγρού λαμβάνεται από μια άρθρωση. Δοκιμάζεται για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν κρύσταλλοι, βακτήρια ή ιοί.
Ακτινογραφίες ή άλλες απεικονιστικές εξετάσεις. Αυτά μπορούν να πουν πόσο κατεστραμμένη είναι μια άρθρωση.
Τεστ ούρων. Αυτό ελέγχει για πρωτεΐνες και διαφορετικά είδη αιμοσφαιρίων.
Τυποποίηση ιστού HLA. Αυτό αναζητά γενετικούς δείκτες αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας.
Βιοψία δέρματος. Τα μικροσκοπικά δείγματα ιστών αφαιρούνται και ελέγχονται με μικροσκόπιο. Αυτή η εξέταση βοηθά στη διάγνωση ενός τύπου αρθρίτιδας που αφορά το δέρμα, όπως ο λύκος ή η ψωριασική αρθρίτιδα.
Βιοψία μυών. Τα μικροσκοπικά δείγματα ιστών αφαιρούνται και ελέγχονται με μικροσκόπιο. Αυτή η εξέταση βοηθά στη διάγνωση καταστάσεων που επηρεάζουν τους μύες.
Πώς αντιμετωπίζεται η αρθρίτιδα;
Η θεραπεία θα εξαρτηθεί από τα συμπτώματά σας, την ηλικία σας και τη γενική σας υγεία. Θα εξαρτηθεί επίσης από τον τύπο της αρθρίτιδας που έχετε και πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση. Ένα σχέδιο θεραπείας προσαρμόζεται σε κάθε άτομο με τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης του/της.
Δεν υπάρχει θεραπεία για την αρθρίτιδα. Ο στόχος της θεραπείας είναι συχνά ο περιορισμός του πόνου και της φλεγμονής και η διασφάλιση της λειτουργίας των αρθρώσεων. Τα σχέδια θεραπείας συχνά χρησιμοποιούν τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες μεθόδους.
Οι βραχυπρόθεσμες θεραπείες περιλαμβάνουν:
Φάρμακα. Η βραχυπρόθεσμη ανακούφιση για τον πόνο και τη φλεγμονή μπορεί να περιλαμβάνει αναλγητικά όπως ακεταμινοφαίνη, ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη ή άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
Ζέστη και κρύο. Ο πόνος μπορεί να ανακουφιστεί χρησιμοποιώντας υγρή θερμότητα (ζεστό μπάνιο ή ντους) ή ξηρή θερμότητα (θερμαντικό μαξιλάρι) στην άρθρωση. Ο πόνος και το πρήξιμο μπορεί να ανακουφιστούν με κρύο (παγάκι τυλιγμένο σε πετσέτα) στην άρθρωση.
Ακινητοποίηση άρθρωσης. Η χρήση νάρθηκα ή νάρθηκα μπορεί να βοηθήσει την άρθρωση να ξεκουραστεί και να την προστατεύσει από περαιτέρω τραυματισμό.
Μασάζ. Το ελαφρύ μασάζ των επώδυνων μυών μπορεί να αυξήσει τη ροή του αίματος και να φέρει ζεστασιά στους μυς.
Διαδερμική ηλεκτρική διέγερση νεύρων (TENS). Ο πόνος μπορεί να μειωθεί με τη χρήση συσκευής TENS. Η συσκευή στέλνει ήπιους, ηλεκτρικούς παλμούς στις νευρικές απολήξεις στην επώδυνη περιοχή. Αυτό μπλοκάρει τα σήματα πόνου στον εγκέφαλο και αλλάζει την αντίληψη του πόνου.
Βελονισμός. Αυτή είναι η χρήση λεπτών βελόνων που μπαίνουν σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος. Μπορεί να διεγείρει την απελευθέρωση φυσικών, ανακουφιστικών χημικών ουσιών που παράγονται από το νευρικό σύστημα. Η διαδικασία γίνεται από αδειούχο πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.
Οι μακροχρόνιες θεραπείες περιλαμβάνουν:
Αντιρευματικά φάρμακα που τροποποιούν τη νόσο (DMARDs). Αυτά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα μπορεί να επιβραδύνουν τη νόσο και να θεραπεύσουν τυχόν προβλήματα του ανοσοποιητικού συστήματος που συνδέονται με τη νόσο. Παραδείγματα αυτών των φαρμάκων περιλαμβάνουν μεθοτρεξάτη, υδροξυχλωροκίνη, σουλφασαλαζίνη και χλωραμβουκίλη.
Κορτικοστεροειδή. Τα κορτικοστεροειδή μειώνουν τη φλεγμονή και το πρήξιμο. Αυτά τα φάρμακα, όπως η πρεδνιζόνη, μπορούν να ληφθούν από το στόμα ή ως ένεση.
Θεραπεία με υαλουρονικό οξύ. Αυτό είναι ένα αρθρικό υγρό που φαίνεται να διασπάται σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα. Μπορεί να εγχυθεί σε μια άρθρωση, όπως το γόνατο, για να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Χειρουργική. Υπάρχουν πολλοί τύποι χειρουργικών επεμβάσεων, ανάλογα με το ποιες αρθρώσεις επηρεάζονται. Οι χειρουργικές επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν αρθροσκόπηση, σύντηξη ή αντικατάσταση άρθρωσης. Η πλήρης αποκατάσταση μετά την επέμβαση διαρκεί έως και 6 μήνες. Ένα πρόγραμμα αποκατάστασης μετά την επέμβαση είναι ένα σημαντικό μέρος της θεραπείας.
Η θεραπεία της αρθρίτιδας μπορεί να περιλαμβάνει μια ομάδα ειδικών υγειονομικής περίθαλψης, όπως:
Ορθοπαιδικός/ορθοπαιδικός χειρουργός
Ρευματολόγος
Φυσίατρος
Ιατρός πρωτοβάθμιας περίθαλψης (οικογενειακή ιατρική ή εσωτερική ιατρική)
Νοσοκόμα αποκατάστασης
Διαιτολόγος
Φυσικοθεραπευτής
Εργοθεραπευτής
Ποιες είναι οι επιπλοκές της αρθρίτιδας;
Επειδή η αρθρίτιδα προκαλεί επιδείνωση των αρθρώσεων με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να προκαλέσει αναπηρία. Μπορεί να προκαλέσει πόνο και κινητικά προβλήματα. Ενδέχεται να είστε λιγότερο ικανοί να εκτελείτε κανονικές καθημερινές δραστηριότητες και εργασίες.
Ζώντας με αρθρίτιδα
Δεν υπάρχει θεραπεία για την αρθρίτιδα. Αλλά είναι σημαντικό να βοηθήσετε τις αρθρώσεις να λειτουργούν μειώνοντας τον πόνο και τη φλεγμονή. Εργαστείτε σε ένα σχέδιο θεραπείας με τον γιατρό σας που περιλαμβάνει φάρμακα και θεραπεία. Εργαστείτε για αλλαγές στον τρόπο ζωής που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής σας. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής περιλαμβάνουν:
Απώλεια βάρους. Το επιπλέον βάρος ασκεί μεγαλύτερη πίεση στις αρθρώσεις που φέρουν βάρος, όπως οι γοφοί και τα γόνατα.
Ασκηση. Ορισμένες ασκήσεις μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση του πόνου και της δυσκαμψίας των αρθρώσεων. Αυτά περιλαμβάνουν κολύμπι, περπάτημα, αερόβια άσκηση χαμηλής πρόσκρουσης και ασκήσεις εύρους κίνησης. Οι ασκήσεις διατάσεων μπορεί επίσης να βοηθήσουν να κρατήσουν τις αρθρώσεις ευέλικτες.
Δραστηριότητα και ξεκούραση. Για να μειώσετε το άγχος στις αρθρώσεις σας, κάντε εναλλαγή μεταξύ δραστηριότητας και ξεκούρασης. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των αρθρώσεων σας και να μειώσει τα συμπτώματά σας.
Χρήση βοηθητικών συσκευών. Τα μπαστούνια, οι πατερίτσες και οι περιπατητές μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση του στρες από ορισμένες αρθρώσεις και στη βελτίωση της ισορροπίας.
Χρήση προσαρμοστικού εξοπλισμού. Οι μηχανισμοί προσέγγισης και αρπαγής σάς επιτρέπουν να επεκτείνετε την εμβέλειά σας και να μειώσετε την καταπόνηση. Τα βοηθήματα ντυσίματος σας βοηθούν να ντύνεστε πιο εύκολα.
Διαχείριση χρήσης φαρμάκων. Η μακροχρόνια χρήση ορισμένων αντιφλεγμονωδών φαρμάκων μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία στο στομάχι. Συνεργαστείτε με τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης για να δημιουργήσετε ένα σχέδιο για τη μείωση αυτού του κινδύνου.
Πότε πρέπει να επισκεφθώ τον ορθοπαιδικό;
Καλέστε τον γιατρό σας εάν τα συμπτώματά σας επιδεινωθούν ή εάν έχετε νέα συμπτώματα.
Βασικά σημεία για την αρθρίτιδα
Η αρθρίτιδα και άλλες ρευματικές παθήσεις προκαλούν πόνο, οίδημα και περιορισμένη κίνηση στις αρθρώσεις και στους συνδετικούς ιστούς του σώματος.
Η αρθρίτιδα και άλλες ρευματικές παθήσεις μπορεί να επηρεάσουν άτομα όλων των ηλικιών. Είναι πιο συχνές στις γυναίκες παρά στους άνδρες.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο, δυσκαμψία, πρήξιμο, ζέστη ή ερυθρότητα σε 1 ή περισσότερες αρθρώσεις.
Δεν υπάρχει θεραπεία για την αρθρίτιδα. Ο στόχος της θεραπείας είναι ο περιορισμός του πόνου και της φλεγμονής και η διατήρηση της λειτουργίας των αρθρώσεων.
Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν φάρμακα, μείωση βάρους, άσκηση και χειρουργική επέμβαση.